Plastik cerrahi öncesi hangi tetkikler istenir?

Plastik Cerrahi
~5 dk okuma Güncellendi: Tıbben incelendi

Kısa cevap: Plastik cerrahi öncesi standart olarak tam kan sayımı, pıhtılaşma testleri (PT, aPTT, INR), biyokimya paneli, hepatit B-C ve HIV taraması, EKG ve gerekirse akciğer grafisi istenir. 35 yaş üstü, kronik hastalık veya kapsamlı ameliyat planlanan hastalarda ek tetkikler eklenir. Tüm tetkikler operasyondan 1-3 hafta önce tamamlanır ve anestezi uzmanı tarafından değerlendirilir.

Operasyon Öncesi Tetkiklerin Amacı

Plastik cerrahi öncesi yapılan tetkikler; anestezi güvenliği, cerrahi başarı ve komplikasyon önleme açısından zorunludur. Türk Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Derneği (TPRECDTPRECD Turk Plastik, Rekonstruktif ve Estetik Cerrahi Dernegi; Turkiye genelinde faaliyet gosteren mesleki uzmanlik dernegi. Detay →) ve Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği rehberlerine göre tetkikler;

  • Anesteziye uygunluğu (ASA risk sınıflaması) belirlemek
  • Bilinmeyen hastalıkları (anemi, diyabet, böbrek-karaciğer yetmezliği) ortaya çıkarmak
  • Kanama risk değerlendirmesi yapmak
  • Bulaşıcı hastalıkları (hepatit, HIV) cerrahi ekip güvenliği için tespit etmek
  • Anestezi ve cerrahi planlamasına temel oluşturmak

Daha kapsamlı bilgi için plastik cerrahi rehberini inceleyebilirsiniz.

Standart Laboratuvar Tetkikleri

Tam kan sayımı (hemogram)

Hemoglobin, lökosit, trombosit ve diğer kan hücrelerinin değerlendirilmesi. Aneminin (kansızlık), enfeksiyonun veya pıhtılaşma sorununa zemin hazırlayan trombosit eksikliğinin tespiti için kritik.

Pıhtılaşma profili (PT, aPTT, INR)

Kanama eğilimini değerlendirir. Yüksek INR değeri kanama riskini artırır; kan sulandırıcı kullanan hastalarda mutlaka kontrol edilir. Gerekirse hematoloji konsültasyonu istenir.

Biyokimya paneli

  • Karaciğer fonksiyon testleri: AST, ALT, GGT, bilirubin
  • Böbrek fonksiyon testleri: üre, kreatinin, eGFR
  • Glikoz: diyabet veya glikoz tolerans bozukluğu taraması
  • Elektrolitler: sodyum, potasyum, kalsiyum (anestezi ve kalp ritmi için)
  • Total protein, albümin: beslenme durumu ve iyileşme rezervi

Bulaşıcı hastalık taraması

  • Hepatit B (HBsAg, Anti-HBs)
  • Hepatit C (Anti-HCV)
  • HIV (Anti-HIV)
  • Sifiliz testi (VDRL/RPR), bazı kurumlarda rutindir

Tam idrar tetkiki

Üriner enfeksiyon, glikozüri, proteinüri varlığını gösterir. Üriner enfeksiyon varsa cerrahi ertelenir.

Görüntüleme ve Fonksiyonel Testler

  • Elektrokardiyografi (EKG): 35 yaş üstü, kalp hastalığı öyküsü veya semptomu olan tüm hastalarda zorunlu. Aritmi, iskemi, blok gibi bulgular için kardiyoloji konsültasyonu gerekebilir.
  • Akciğer grafisi (PA AC): 40 yaş üstü, sigara öyküsü, kronik solunum hastalığı olanlarda istenir.
  • Ekokardiyografi: kalp kapak hastalığı, kardiyomiyopati veya ileri yaş hastalarda kardiyoloji önerisiyle
  • Solunum fonksiyon testi (SFT): KOAH, astım veya uzun süreli sigara öyküsü olanlarda
  • Karotis Doppler USG: 60 yaş üstü veya damar hastalığı olan hastalarda nadiren

Ek Uzman Konsültasyonları

Hasta özelliklerine göre cerrahi öncesi farklı uzmanlık görüşleri alınabilir:

  • Kardiyoloji: hipertansiyon, kalp hastalığı, EKG anormalliği, ileri yaş
  • Endokrinoloji: diyabet, tiroid hastalığı, obezite
  • Pulmonoloji: KOAH, astım, kronik sigara içiciliği
  • Hematoloji: kanama-pıhtılaşma bozukluğu, antikoagülan kullanımı
  • Anesteziyoloji: tüm yüksek riskli hastalarda preoperatif değerlendirme
  • Psikiyatri: estetik kaygısı yüksek hastalarda, vücut dismorfik bozukluk şüphesinde
  • Nutrisyon (diyetisyen): aşırı kilo verme sonrası vücut şekillendirme planlanan hastalarda

İşlem Türüne Göre Ek Tetkikler

Meme cerrahisi (büyütme, küçültme, dikleştirme)

  • Meme USG veya mamografi (35 yaş üstü)
  • Aile öyküsü varsa meme MR önerisi
  • Hormon profili (gerekirse)

Rinoplasti (burun estetiği)

  • Nazal endoskopi
  • Burun BT (fonksiyonel sorun şüphesi varsa)
  • KBB konsültasyonu (kompleks vakalarda)

Liposuction ve abdominoplasti

  • Karın USG (bazı durumlarda)
  • D-dimer (tromboemboli risk değerlendirmesi)
  • Diyetisyen değerlendirmesi (kilo stabilizasyonu için)

Yüz germe

  • Karotis Doppler USG (ileri yaş)
  • Dermatoloji konsültasyonu (cilt yaşlanma değerlendirmesi)

Meme rekonstrüksiyonu (onkolojik)

Tetkiklerin Zamanlaması ve Geçerlilik Süreleri

  • Hemogram, biyokimya, pıhtılaşma: operasyondan 3-7 gün önce alınması ideal, sonuçlar 30 gün geçerli
  • Bulaşıcı hastalık taramaları: 1-6 ay geçerli
  • EKG: 3-6 ay geçerli (klinik değişiklik yoksa)
  • Akciğer grafisi: 6 ay geçerli
  • Aktif solunum yolu enfeksiyonu, idrar enfeksiyonu varsa tetkikler enfeksiyon tedavisi sonrası tekrarlanır

Riskli Gruplarda Ek Önlemler

  • Diyabet: HbA1c hedefi %7’nin altı; kontrolsüz diyabet cerrahiyi erteler
  • Hipertansiyon: Tansiyon stabilize edilmelidir (operasyon sabahı tansiyon kontrolü)
  • Antikoagülan kullanımı: hekim onayıyla 5-7 gün önce kesilir, gerekirse köprüleme tedavisi
  • Sigara içiciler: en az 2-4 hafta önce bırakma, COHb düzeyi normal seviyeye dönmeli
  • Obezite (BMI ≥ 35): ek anestezi ve tromboemboli riski; profilaktik antikoagülasyon değerlendirmesi
  • Gebelik: elektif estetik cerrahi ertelenir; sadece acil endikasyonlarda

Sık Sorulan Sorular

Plastik cerrahi öncesi hangi tetkikler şart?

Standart minimum tetkikler: hemogram, pıhtılaşma (PT/aPTT/INR), biyokimya, hepatit-HIV taraması, tam idrar, EKG (35 yaş üstü). İşlem ve hasta özelliklerine göre eklemeler yapılır.

Tetkikleri ne kadar önce yaptırmalıyım?

Genelde operasyondan 1-2 hafta önce tetkik yaptırılır. Bu süre içinde sonuçlar değerlendirilir ve gerekirse ek konsültasyonlara zaman kalır. Aktif enfeksiyon vb. durumda operasyon ertelenebilir.

Tetkikler SGK kapsamında mı?

Tıbbi endikasyonu olan cerrahiler (rekonstrüktif, fonksiyonel) için tetkikler SGK kapsamındadır. Estetik amaçlı cerrahiler için tetkik masrafları genelde hasta tarafından karşılanır.

Tetkik sonuçlarımdan biri anormal çıkarsa operasyon iptal mi olur?

Mutlaka iptal olmaz. Anormallik tedavi edilebilir ise süreç ertelenir; kalıcı veya ciddi durumlarda alternatif anestezi veya cerrahi planı değerlendirilir. Bazı durumlarda ek konsültasyonla operasyon yeniden planlanır.

Kalp ilacı kullanıyorum, hangi ek tetkikler istenir?

Genelde EKG’ye ek olarak ekokardiyografi ve kardiyoloji konsültasyonu istenir. İlaç kesimi ve köprüleme tedavisi planlamasını kardiyolog yönlendirir.

Tetkikleri başka hastanede yapıp getirebilir miyim?

Genelde kabul edilir; ancak son 30 gün içinde yapılmış olmalı ve laboratuvar akreditasyonu güvenilir bir kuruluştan olmalıdır. Cerrah veya anestezi uzmanı tekrar isteyebilir.

Aç olmam gerekir mi?

Pıhtılaşma ve hormonal testler genelde aç karnına istenir; ancak çoğu tetkik için açlık zorunlu değildir. Laboratuvar veya hekim talimatına uyulmalıdır.

Tetkik sonrası ek hastalık tespit edilirse ne olur?

Tedavi edilebilir bir hastalık (diyabet, hipertansiyon, anemi) tespit edilirse önce o hastalık tedavi edilir, ardından operasyon planlanır. Ciddi durumlarda multidisipliner değerlendirme yapılır.

Kaynaklar

Paylaş: WhatsApp X

Aynı konuda diğer sorular